Tlevusten Yusıf'lar, Davut'lar, Hacet'ler sayesinde artık bizim de mutlu günlerimiz var.

 

Tlevusten Yusıf'lar, Davut'lar, Hacet'ler sayesinde artık bizim de mutlu günlerimiz var.

 

Адыгабзэ

МэшIокур Лэбапэ къэси, Даутэ къызекIыжьым, тыгъэр мэзышъхьэм къедысыщтыгъ. Ку горэ станцием къыIукIыжьы пэтэу ечъалIи, къыгъэуцугъ. Къургъохьаблэ кIожьыщтэу къычIэкIыгъ. Хъаджэт икъуадж ары. Ичемодани тхылъ зэкIоцIыпхэгъэ таехэри къырилъхьэхи, къитIысхьажьыгъ. Остыгъэ хэгъэнэгъум къэсыжьыгъэх. Даутэ нычэпэ мыщ дэсыни, пчэдыжь Пщымыдэхьаблэ кIожьынэу тыриубытагъ. Азыфагурэ унэу Хъаджэт зэрысым нэфынэ къепсыти, занкIэу екIугъ. ГущыIз макъэхэр къеIукIы. Адыгэмэ ямыхабзэу пчъэм теуагъ.

— КъакIоба, хэта пчъэм къытеорэр? —лIыжъым ымакъэ къэIугъ. Аш лъыпытэу пчъэм къекIуалIи къыIуихыгъ.

Чемоданымрэ тхылъ зэкIоцIыпхэгъэ онтэгъурэ ыIыгъэу Даутэ унэм ихьагъ.

— Шъуипчыхьэ шIу! — яти ыпхъуи къызэдыриьэубытэу сэлам арихыгъ.

Хъаджэт идагъэ горэм пэсыгь. КъызыщылЪэтыгъ.

— Мыдэ мы къэкIуагъэрI.

— Даута сэIоI — апэрэ Iуплъэгьум лIыжъым къышIэжьыгъэп. — Сыдэу учан шъыу.

Нашхъо кIэлэегъаджэм къыфэчэфэу къыпэгъокIыгъ. пхъэнтIэкIур къыфигъэкIотагъ.

— Краснодар сыкъекIыжьыти, шъуичылэ къэкIожьырэ ку горэ згъоти зыкъезгьэщэжьыгъ. ПщымыдэхьаблэкIэ къэкIожьыщт сш IошIызэ, гъэшIэгъоны къысишIагъэр, сымышIэрэ гъогу кIэкI къызэпичи, Къургъохьаблэ къыдэхьажьыгЪ. сыкъыздэкIуагъор сшIэрэп, ет]анэ шаом сызеупчым къысиIуагъ. «КIо ащыгъум Нашхъо дэжь сыIушь сIуи зыкъезгъэщагъ. СелъэIугьэми ащ сынигъэсыжьыни, ау армырыми неущ сыкъэмыкIо хъущтэпти, сэри хэсIухьагъэ шIагъо щыIэп.

— Алахьэм семыукIи, чэщныкъом урагъэзыгь пшIошIа , бзаджэ горэ уапэ къифэнкIи мэхъу.

— А бзаджэу зыфапIохэрэр зашэрэмэ апэрзм щыщ, етIани чэщырэ зекIоным фэкъаигъ, — Хъаджэти кIэлэегьаджэр пчыхьэрэ гъогу техьэу е текIыжьэу къызэрэхэкIырэр шIоигъуаджэу ятэ къыдыригъэштагъ.

— КIо, хъугьэ щыIэп, рэхьатэу тыкъэсыжьыгьъ, ащ нахьыбэрэ сытехьажьынэп, Хъаджэт, сымытIысызэ, зысэгъэтхьакIых.

Даутэ зитIэкIыхьи, Хъаджэт тырикIэзэ зыригъэтхьакIыгъ.

— Дунаим сыд щыкъэбар, Даут, о къэлэшхо укъекIыжьы? — къеупчIыгъ Нашхъо.

— Къэбар дэгъухэр къэсхьыгъэх, Нашхъу.

— Бэу ШIу, къэпхьыгъэмэ, къэIуати тегъэдэIу,— ЛIыжъыр къэдэIонэу зыкъигъэхьазыри нахь къекIотылIагъ.

Нашхъо иакъыл гулъытэкIэ Даутэ къэбарэу къыIотагьэм мэхьанэу иIэр къыубытыгъ.

— Tхьаегъэпсэу, бэу шIоу адыгэмэ къафэусагъ ар къафэзыш1агъэр. Акъылышхо дэдэу къычIэкIын. ЦIыф лъэпкъ макIэу, зилъэкIи макIэу, гъэсагъи зимыIагъэр хэгъэгу псаоу, ежь ылъэпкъы щыщи илIышъхьэу, ащ фэдэ фитныгЪэ къыуатыныр сэмэркъэоп.

Нашхъо фэчэфэу къэбарым къедэIоу зелъэгъум, Даутэ джыри ащ къыпидзэжьыгъ:

— Джыри зы къэбар щыI, Нашхъу.

—. Хъяр тхьэ ешI.

КIэлэегьаджэр Хъаджэт ылъэныкъокIэ чIэплъытъ, адрэми ынэгые дахэхэр къыпэгъочъи къыIугушIyкIыгъ.

— Къалэм кIэлэегъаджэхэр щагъэхьазырынэзу мэзищ еджапIэ къыщызэIуахы. Хэкум цIыф гъэсагъэу иIэр макIэ, кIэлэегьэджабэ ищыкIагъ.

— Ари дэеп.

— Хэку тхьаматэр адыгэ кIэлэ дэгъу, революциер зыш Iыгъэма ащыщ, большевик шъыпкъ, къуаджэмкIэ Хьащтыку щьш, Хьахъурэтэ Шыхьанчэрый. тызэдэгущыIэжьи, Хъаджэт кIэлэегьэджэ курсым дгъэкIонэу игъоу зэдэтлъэгъугъ. О сыдэу пIорэ?

ЛIыжъым джэуап къымытыжьэу тIэкIурэ еплъыхыгъ. Хъаджэт зэмыжэгъз къэбарым ыгу къыгъэлъэпэрэпагъ, нэгу чэфым гупшысэр къиуцуагъ. Ынэхэр ымыгъэхъыеу бэрэ кIэлэегьаджэм къеплъыгъ. Ахэмэ гукIэгъуи, шъэбагъи, шъхьэкIафэу Даутэ къыфишIырэри къакIихьщтыгъ. Зэгорэм Хъаджэт ыпэкIэ кIотэн, еджэн зэрэфаер, амал горэ щыIэ зэрэхъоу ззригъэкIощтыр Даутэ къыриIогъагь. Ащыгъум зи хиIуахьыгъагъэп, ау арэу шIэхэу къэсыныр ышIагъэп, щымыгъупшэу, Ioфышхо зыригьэшIэу Даути ащ ыуж итыпэныр ащ фэдизэу ышъхьэ къыригъэхьагьэп. Джы факIоу къэкIуагъ, ятэ къыдэгущыIэ, къытыригъанэмэ Хъаджэт зи химыIухьанэу Даутэ ицыхьэ телъ. Ежь къыфигъазэу къызеупчIыкIэ сыд джэуапэу ритыжьыщтыр? Ары джыдэдэм зэгупшысэрэр. Хъаджэт кIэлэегъадж, еджапIэм чIэхьэ, Даутэ фэдэу кIэлэцIыкIумэ сэлам арехы, етIанэ десэ аритынэу регъажьэ, атхыгъэхэр еуплъэкIу, еджакIэм, тхакIэм фегъасэх, дунаим щыхъухэрэр, хэгъэгум иIоф зытетхэр къафеIуатэ...

Гупшысэу ыгу къитэджагъэмэ Хъаджэт зэ шъхьакIэ къыIуагъэгушIукIыгъ, етIани, а гум къихьэгъэ гушIуагъохэми къагьэщтэжьыгъ. «Даутэ ыгъахъэрэм фэдиз сэ сфэгъьэхъэнзуи? Ащ ишIушIэ фэдэ къысфыдэхынэуи? Ар сшIэрэп. Ар кIэлэегъэджэ къодыеп, зэужэми яныбджэгъу, зищыкIагъэм икъэухъумакIу, къин зиIэм ипкъэу, гушIуагъо зиIэм ипчэгу. УкIэлэегъэджэныр дунаим сэнэхьатэу къытехъуагъэмэ анахь къинэу, анахь щытхъу Iофэу къычIэкIын. Нэбгырэ пчъагъэмэ лъагъоу афыхэпхырэр ящыIэкIэ гъогоу хъущт. Ащ фэдэ гъогу афыхэпхыным фэшI, гъэсэныгьи уиIэн, упытэн, улъэшын, узэфэн, зэхэшыкIи цIыфыгъи игъьусэн фае. тыдэ къисхышт зэужэри? Сыгугъэрэп, Даут, о зэрэпшIошIэу сэ сыкъычIэкIынкIэ. Бзылъфыгъэм аш фэдиз насып ыгъотын ылъэкIынэу къэхъугъэп...»

Нашхъо джэуап къымытыжьэу ышъхьэ къыIэти, ыпхъу еупчIыгъ:

— Сыдэу пIорэ, сищащ?

Хъаджэт ыгу къыдэкIэу лъэшэу къытеощтыгь, Ащ ышъхьэ рыкIощтыр, игухэлъхэм гъогоу афэхъущтыр джыдэдэм зэхэфыгъэ зэрэхъущтыр зэхишIагъ.

— СшIэрэп, ныIа, о зэрэпIу,— ыIуагь шъабэу бзылъфыгъэм.

Ыпхъу зэрэшIомыигъуаджэр Нашхъо къыгурыIуагь. Фэмыягъэмэ нэмыкIырэ къэIуакIэ къыфигъотыщтгъагъэ. ЛIыжъыр джыри егупшысагъ. Ыпхъу техъыкIыгъэр, КIэлэегьаджэм шIуагъэу къыригъэкIыгъэр зэхешIыкIы. Игуап Хъаджэт тхылъым къеджэн ылъэкIэу зэрэхъугъэр, тхакIэ зэришIагъэр. Ар къыфэзышIагъэри джы ыпашъхьэ ис кIалэр ары. Ау ыпхъу кIэлэегьаджэ хъуныр, къалэм ащэни къыщырагъэджэныр зыкIи ышъхьэ къихьагъэп. Джыри джэуап гъэнэфагьэ къымытыжьэу Нашхъо къеупчIыгъ кIэлэегъаджэм:

— НэмыкIырэ адыгэ бзылъфыгъэхэри щыIэнхэу щыта?

Даутэ къыгурыIуагь Нашхъо зыгъэгумэкIырэр.

— ЩыIэщтых нэмыкIырэ бзылъфыгъэхэри.

— Апэрэ дэдэу мыхъумэ сшIоигъуи ары.

— Хэтыми зыгорэ апэрэу хъун фаеба?

— Ар шъхьакIIэ, сишъау, апэ тэджырэм шыкIэхъу фалъфы нахь мышIэми, апэрэу ущытыныри псынкIагъоп. Утэрэзмэ узикIасэр гушIощт, умытэрэзмэ — узиджагъом игопэщт. Унэ къыкIаIуатэзэ уагъэлIэщт. Гъэсэныгъэр адыгэмэ ямыбылымэу нэшъу закIэхэу къэнагъэхэп, амалэу ямыIэм къыгъэнагъэхэ нахь. ПшI оигъор шIэ, сищащ, сэ рэзаджэ сыхъущтэп. Мы кIалэм къин бэкIае къыбдилъэгъугъ, о пшьъхьэ ифедэр арэу къычIэкIын зыуж итыр.

Нэплъэгьу фабэкIэ кIэлэегьаджэр Хъаджэт еупчIыгъ. Адрэми бэрэ зэримыгъэжэжьэу кIэкIэу джэуап къыритыжьыгъ:

— Синасып къыхьынэу щытымэ, седжэ сшI оигъу.

— Дэгъу, едж, сищащ, едж. ЦIыфмэ ашъхьапэ ухъумэ, ар сэрыкIэ былым икъущт. тэри насып горэ терэI. Икъун тызэрэнасыпынчъагъэр.

 

Türkçe

Tlevusten Yusıf’un Kızların Şafağı romanı, tarihe Sosyalist Ekim Devrimi olarak geçen, Rusya ve dünyayı derinden etkileyen tarihi olayı takip eden yıllar üzerinedir. Ekim Devrimi ile birlikte kurulan yeni düzenin önde gelen amaçlarından biri eğitimi yaygınlaştırmak, halkın tamamını okuryazar haline getirmektir. O yılların Çerkes toplumunda Rusça bilenlerin ve okuryazar olanların sayısı parmakla gösterilecek kadar azdır. Okur yazar olanlar da Ufa, Kazan, İstanbul gibi şehirlerde dini eğitim görmüş olanlardır. Halkın yaşamında ve dünya görüşünde, Çerkes geleneklerinin yanı sıra hurafe ile iç içe geçmiş İslam dini kurallarının büyük yeri vardır. Köylerde okul binası olmadığı gibi, öğrencileri eğitecek öğretmen ve ders kitabı yok denecek durumdadır.

Ufa’da eğitim gören Davut Pşımıdehable köyüne öğretmen olarak atanır. Köyde dini eğitim için kullanılan medrese binası okula çevrilerek eğitime başlanır. Medresenin kapatılmasından ve dini eğitimin kaldırılmasından başta din adamları olmak üzere hoşlanmayan bir gurup insan vardır. Kızların okula gönderilmemesi için din adamları ve ailelerin direnci ile karşılaşılır. Davut kızların okumasına karşı çıkan çevrelerle mücadele içerisindedir.

Öğretmen Davut öğrencilerini eğitmenin yanı sıra okuma yazma öğrenmek isteyen yetişkinlere de ders vermektedir. Kocalarından şiddet ve baskı gören kadınlar da dahil köyün her sorununun çözümüne katkı sunmaya uğraşan fedakar bir öğretmendir.

Romanımızın esas konusu Çerkes kadınının o yıllarda içinde bulunduğu kötü yaşam koşulları ve kurulan yeni düzenin kadınlara sağladığı haklar üzerinedir. Çerkes kadınını o yıllardaki zorlu yaşamını anlayabilmek için romanda adı geçen iki kadının yaşam öyküsünden kısaca söz etmek gerekiyor.

Kulizar onyedi yaşında köyün en güzel kızıdır. Köy öğretmeni Davut’tan okuma yazma dersleri almakla beraber aralarında bir gönül bağı da oluşmuştur. Kulizar’ın kardeşi Lam, bölgede yeni kurulan düzene karşı mücadele eden gurubun içindedir. Altmış yaşını aşkın bir dul olan köy muhtarı Abrec’in de gözü Kulizar’da olup kendisine evlenme teklifinde bulunmuş ama Kulizar şiddetle red etmiştir. Muhtar Kulizar’ın kardeşi Lam’ın karşı devrimci gurubun elemanı olduğunu bilmekte, kız kardeşini kendisine vermediği takdirde onu tutuklatmakla tehdit etmektedir. Lam Kulizarı zorla Abrece verir, Kulizar da kendini asarak intihar eder.

Yine romanın kadın kahramanı olan Hacet 17 yaşındadır ve Kaytmes ile evlidir. Okur yazar olmamasına rağmen şiir yeteneği vardır ve şiirlerini kendi kendine mırıldanarak okumaktadır. Onun bu şekilde şiir mırıldanmasını köy imamı cinlerle konuşmasına yorar. Kulizar’ın erkek cin dostu olduğuna kocası Kaytmes’i inandırır. Erkek cinle aldatıldığını düşünen Kaytmes karısı Hacet’i öldürmek üzere yaptığı planı uygulamakta iken Hacet olayı gören yaşlı komşu tarafından kurtarılır.

Hacet kocasını terk edip baba evine döner. Öğretmen Davut’tan evinde okuma yazma dersleri alır. Kocasının baskı ve engellemelerine rağmen Krasnodar’da açılan öğretmen kursuna katılıp ilk Çerkes kadın öğretmeni olur. Artık ürkek, çekingen, utangaç bir köylü kızı olmaktan çıkmış, yeni bir kişiliğe sahip, cesur, aydın bir kadın öğretmen olarak toplumuna hizmet etmeye başlamıştır.

Konusunu bu şekilde özetleyebildiğim romanın dili sade, anlaşılır ve güçlüdür. Çerkesçeyi koruyup geliştirmek isteyenler için bir hazine değerindedir. Dilin zenginliğini anlatım gücünü gösteren çok sayıda kelime, söyleyiş ve ifade ediş biçimi romanda yer almaktadır. Çerkes dilini sevenlerin “ne güzel dilimiz varmış” diyerek zevkle okuyabilecekleri bir romandır.

Şimdi bu romandan bir bölümü birlikte okuyalım.


Tren Labe kasabasına gelip Davut indiğinde güneş ormanın tepesine doğru inmeye başlamıştı. Kasabadan ayrılmakta olan bir at arabasını durdurdu. Araba Kurğohable’ye yani Hacet’in köyüne gidiyordu. Bavulunu koyup kendi de arabaya bindi. Akşam ışıklarını yakma vakti köye ulaştılar. Davut geceyi bu köyde geçirip sabah öğretmeni olduğu Pşımıdehable köyüne gitmeyi düşünmüştü. Hacet’in evinden ışık gördüğü için doğru oraya yöneldi. İçeriden konuşma sesleri geliyordu. Çerkeslerde adet olmasa da kapıyı çaldı.

− Buyurun girin, kimdir kapıyı çalan? − Hacet’in babasının sesi duyuldu. Kapı açıldı.

Bavulu ve sarılı paketleri elinde olduğu halde Davut içeri girdi.

− İyi akşamlar! – Diyerek baba ve kızı birlikte selamladı.

Hacet’in elinde bir dikiş vardı. Hemen ayağa fırladı.

− Bak sen şu gelene!

− Davut mu o? – İlk görüşte tanıyamamıştı yaşlı adam. −Nasıl da iyi bir insanmışsın.

Naşho Davut’u keyifli karşıladı. Sandalyeyi uzattı.

− Krasnodar’dan geliyorum. Köyünüze gelen bir arabaya rastladığım için onunla geldim. Pşımıdehable’ye uğrayacağını düşünürken kestirme bir yolu kullanıp beni buraya getirdi. Arabacıya ismini söyleyince beni buraya kadar getirdi. Rica etsem beni köyüme kadar da götürebilirdi ama zaten yarın sizi görmeye geleceğim için ses etmedim.

− Allahını seversen hiç gece yarısı yola çıkılır mı, kötü niyetli biri de karşına çıkabilirdi.

− O kötü niyetli dediklerinin ilk hedeflediklerinden biri ama yine de gece yolculuk yapmaktan geri kalmıyor. − Hacet öğretmenin geceleri yolculuk yapmasından endişe duyduğunu belli ederek babasının sözlerine destek çıktı.

− Haklısınız ama gördüğünüz gibi bir şeyle karşılaşmadan gelebildim. Bundan sonra sözünüzü dinler gece yolculuğu yapmam. Oturmadan elimi yüzümü yıkamam mümkün mü Hacet?

Davut kollarını sıvazladı, Hacet su dökerek yıkamasına yardımcı oldu.

− Sen büyük şehirden geliyorsun, ne haberler var oralarda? – Diyerek Naşho sordu.

− İyi haberlerle geldim Naşho.

− Çok sevindim, anlat da dinleyelim güzel haberlerini, − Yaşlı adam söylenecekleri daha iyi anlayabilmek için Davut’a yaklaşıp oturdu.

Naşho aklı ve sezgisiyle Davut’un neler söylemek istediğini kavramıştı.

− Sağolsun bizim halkımız için çok büyük iyilik yaptı o akıllı bilge insan. Sayıca az, güçsüz, eğitimli insanı olmayan halkımıza otonomi vermesi, onun başına da bizden birini atamış olması çok büyük bir nimet.

Naşho’nun söylediklerini keyifle dinlemekte olduğunu görünce Davut anlatımını sürdürdü.

− Söylemek istediğim bir konu daha var Naşho.

− Hayır olsun, söyle.

Davut Hacet’e doğru gözlerini çevirdi, o da gülümseyerek bakışına cevap verdi.

− Şehirde öğretmen yetiştirmek üzere üç ay süreli kurs açılıyor. Ülkemizde eğitimli insan çok az, öğretmene çok ihtiyacımız var.

− O da iyi bir haber.

− Otonom bölgemizin başkanı iyi bir insan, ihtilalde aktif olarak yer almış biri. Gerçek bir bolşevik. Haştuku köyünden Hakurate Şıhançeriy. Kendisiyle yaptığım görüşmede Hacet’in de öğretmen kursuna katılmasına karar verdik. Sen ne dersin?

Yaşlı adam cevap vermeden bir süre düşündü. Hacet ise bu ani durum nedeniyle heyecanlandı, keyifli yüzünde düşünce alameti belirdi. Donuk gözlerle bir müddet öğretmene baktı. Gözlerindeki yumuşaklık, merhamet ve Davut’a olan saygı belli oluyordu. Daha önceleri bir okuma fırsatı doğduğunda kendisine haber vereceğini zaten Davut söylemişti. O zaman sesini çıkarmamıştı. Olayın bu kadar çabuk gelişeceğini, Davut’un bu konuyu bu kadar önemseyip üzerinde duracağını düşünmemişti. Davut şu anda konuyu babasına açmış,vereceği cevabı bekliyordu. Babasına kabul ettirebilirse Hacet’ten yana bir sorun olmayacağına emindi. Peki Davut aynı soruyu kendisine sorduğunda cevabı ne olacaktı? Şu an onu düşünüyordu. Hacet öğretmen olmuştu, sınıfa giriyor, Davut gibi öğrencileri selamlıyor, sonra dersi anlatmaya başlıyor, öğrencilerin yazdıklarını kontrol ediyor, onlara okumayı yazmayı öğretiyor, dünyada ve ülkelerinde olup bitenleri anlatıyor...

Aklından geçenleri Hacet’i önce mutlu etti, sonra da endişeye sevk etti. “Davut’un başardığı işleri ben başarabilecek miyim, onun yaptığı güzel işleri yapabilecek miyim? Bunu bilmiyorum. O sadece bir öğretmen değil, herkesin dostu arkadaşı, ihtiyacı olanların koruyucusu, zorda olanların yardımcısı, sevinci olanların paylaşımcısı. Öğretmenlik dünyanın en zor, en övgüye değer mesleği olmalı. Bir çok insana attırdığın ilk adım onların ebediyen yürüyecekleri yol olabiliyor. Onları böyle bir yola yönlendirebilmen için eğitimli, güçlü, adil, sağlam duruşlu, anlayışlı ve insanlık sahibi olman gerekir. Bu kadar özelliği ben nereden bulabilirim ki? Benim senin umduğun gibi olabileceğimi sanmıyorum Davut. Kadın dünyaya şahsında bu kadar özelliği bulundurmak için yaratılmadı...”

Naşho bir cevap vermeden önce başını hafifçe yukarı kaldırıp kızına sordu:

− Sen ne dersin kızım?

Hacet’in kalbi dışarı fırlayacakmışcasına çarpıyordu. Geleceği ile ilgili kararı şu an vermesi gerektiğini anlamıştı.

− Bilmem ki,sen ne dersen odur, − dedi yumuşak bir sesle Hacet.

Kızının isteksiz olmadığını Naşho anlamıştı. İstememiş olsaydı başka türlü konuşurdu. Yaşlı adam tekrar düşündü. Kızının başından geçen sıkıntılı olayları, öğretmen Davut’un ona nasıl yardımcı olduğunu yeniden hatırladı. Hacet’in okur yazar olmasından hoşnuttu. Bu da şu an karşısında oturan delikanlı sayesinde olmuştu. Kızının öğretmen olacağı, bunun için şehre gidip okuyacağı hiç aklına gelmemişti. Son sözünü söylemeden Naşho tekrar öğretmene sordu:

− Kursta başka Çerkes kadınları da olacak mı?

Davut Naşho’nun sıkıntısını anlamıştı.

− Evet başka kadınlar da olacak.

− Benimkinin ilk olmasını istemiyorum da ondan.

− Her işte birinin ilk olması gerekmiyor mu?

− Doğru söylüyorsun oğlum ilk kalkana inek erkek buzağı doğuruverir derlerse de ilk olmak kolay değildir. Başarırısan dostlarını, başaramazsan düşmanlarını sevindirirsin. Başarısızlığını gözüne sokarak canından bezdirirler. Çerkesler eğitimi önemsemediklerinden değil, bulamadıklarından dolayı kör kaldılar. Kızım istediğini yapabilirsin, ben karşı olmam. Bu delikanlı senin için çok sıkıntılara katlandı. Senin iyiliğini istiyor olmalıdır.

Sıcak bakışlarla öğretmen Hacet’e sordu. O da fazla bekletmedi ve cevabı kısa oldu:

− Şayet başarabilecek isem okumak istiyorum.

− İyi, oku kızım, oku. İnsanlara bir faydan olursa bu benim için çok değerli olur. Bizim de mutlu bir günümüz olsun. Yeter artık mutsuz yaşadığımız.

 


Yazan Tlevusten Yusıf Türkçeye çeviren ve seslendiren Çetao İbrahim

Пшъашъэмэ Янэфылъ / Kızların Şafağı https://diyane.kaffed.org/images/diyane/kizlarin_safagi.jpg Diyane