Çetin Öner'in ölümsüz eseri: Anadilimi örtün üstüme, Anadilimi örtün! Çıplağım, Üşüyorum.

Çetin Öner'in ölümsüz eseri: Anadilimi örtün üstüme, Anadilimi örtün! Çıplağım, Üşüyorum.

Адыгабзэ

 

Иджыри зэ сыкъытехьэжтэм дунейм,
Сыхуежьэжынт сытрей Iуэхуми щIэрыщIэу.
КъызэлъыскIухьынт щIылъэ псор кIуэрыкIуэу,
«Бзэ лIахэр» къэслъыхъуэнт.
КъуэкIэ бгыкIэхэм текIута
Пасэрей псалъэхэр къэсщыпынт.

Щызтхылъу си пщэм ищIауэ «Хьэр»,
Си цIэр симургыу,
Анкауэ си унэцIэр.
Сихуэрэзэнти уафэ джабэм
Сытепсыхэнт Iуащхьэмахуэ щыгум,
СыкъыхэхъукIыжынт аргуэру си яжьэм.

Гъуазэу сиIэнт
Сосрыкъуэ Нарт.
Зы шы лъати си гъуэгуэгъунт.

Сеплъыхмэ си лъабжьэу ХыфIыцIэр,
Хыхужьыр,
Тигыр, Фурат,
Атлантис, Му...

Къэслъыхъуэнт си лъапсэ, си къуэпс
СыкъыздикIа,
Сызыщыщ,
СызищIыс.

Е-ей! Зыри щыІэкъэ абдеж?!

ЗгъэкIэсауэ Хьетыр, Хьэтитэр шыплIэдэсу,
Си Iуэхунтэкъым Себур кIуэдари,
Пасэрей зэзэгъныгъэу Тхьэуэрэдри,
КІасэрей зэзэгъныгъэу Библиери,
Сина Іуащхьэм тес Моси,
Къашым кIраIулIа Хьиси.

Къэслъыхъуэнт дамыгъэхэр дауикІ,
Iунэтхыгъэхэр,
Гъурыжьэ тхылъ напэхэр...
ИкIи
Зы напэкIуэцI хужьыбзэ – табула раса!

СыкIуэцIрыкIынт Африкэм, Азием.
ТІэкІу зыщызгъэпсэхунт Мазапэдамэ,
Сыщыхуэзэнт Нухьи хьэрэмэ Iуащхьэ.

И саней хадэхэм Бабылэм
Сыщефэнт лъыпс плъыжьыбзэу я шагъырхэм,
И лъы лъагъуэ къэзгъуэтынт Кабил.
Мысыр изгъэлъэдэнт сиш итIанэ
ЩІыналъэ лъапІэхэм!

Нил псыхъуэ деж сащыхуэхьэщIэнт фирхьэунэхэм:
Изыс, Озирис, Ра!
Ятестхэнти си цІэр блынджабэхэм,
Сытехьэжынт итІани си гъуэгуанэм...

Макъхэм я сурэт тесщIыхьэнт блын джабэхэм.
До, си, ля, сол, фа, ми, ре.
МэхьэнащIэхэр яхуэсщIынт пкъыгъуэхэм
Щимэ, плIимэ, хъурей,
ЩхъуантIэ, гъуэжь, плъыжь...
Илъэс мин бжыгъэ зи ныбжь
Ди дамыгъэр тезгъэуэнт тхыдэм и бгъэгужь.

Е-уэ-уей, зы псалъэ закъуэми
Къэзгъуэтатэм кIуэдауэ,
КъэтIэтэнти си бзэм телъхэр зэкъуэдзауэ.

Иджы сэ сыт згъахъэкIи
Сыт къикIыжын - Хьэулейщ!
Хамэ сыхуэхъужащ сэ езым - си псэ дыдэми
«Анэдэлъхубзэр и фащэу къыщIидзыжащ цIыхум».
Зызущэхум зызущэхуурэ сфІэкIуэдащ си бзэр.
НэгъуэщIыбзэхэм щыщ псалъэ щыстIэгъащ.

Иджы сэ сыщIэлъщ,
Пэш плIыщI хъууэ зы хьэщIэщ,
Идэжа плIыщI иIэуэ шхэIэн стелъщ.

Иджы сэ,
Хьэрыпыбзэ зыгурыIуэу,
ЛатинкIэ тхэуэ
тыркубзэкIэ псалъэу
сы зы паганщ:
Зи анэдэлъхубзэ зыщыгъупщэжауэ,
НэгъуэщIыбзэ хуэлIыщIэу.
Жьапщэм ирикъухьауэ,
МафІэм зэхисхьауэ, зэхижьыхьауэ.

Къысхуэгъэгъу си адэ,
Къысхуэгъэгъу си щIыналъэ!
Гугъэ закъуэщ сиІэжыр абы адэкІэ:
Адыгэ хуэдэу сыпсэуж мыгъуэкъым ауэ,
АдыгэпсэкIэ сыгупсысэнщ.

КъыстефпIэ си анэдэлъхубзэр,
КъыстефпIэ си анэдэлъхубзэр!
СыпцIанэщ,
СопIыщIэ.

 


ТыркубзэкІэ зыусар ГъуэгулІ Четин Ёнер  АдыгэбзэкІэ зэзыдзэкІар икІи къеджэжар Хъуажь Фахъри

Türkçe

 

Bir daha dünyaya gelseydim eğer
Herşeye yeniden başlardım.
Dolaşırdım yeryüzünü adım adım
“Ölü Dilleri” arardım.
Dağlara taşlara saçılmış
Eski sözcükleri toparlardım.

Boynumda hamayıl gibi “ha”
Adım Simurg,
Soyadım Anka.
Gökyüzüne ağardım;
Kafdağının tepesine konar,
Küllerimden doğardım.

Kılavuzum olurdu
Sosruko Nart.
Yoldaşım, kanatlı bir At.

Altımda Karadeniz, Akdeniz,
Dicle, Fırat.
Atlantis,
Mu.

Arardım kökenimi, soyumu
Nereli
Ve
Kim olduğumu.

Terkimde Hatti, kucağımda Hitit,
Ne Yitik Zebur,
Ne Ahdi Atik,
Ne Ahdi Cedid,
Ne Turu Sina’da Musa,
Ne çarmıhta İsa.
Damgalar,
Çiviyazıları,
Kil Tabletler...
Ve,
Tabula Rasa !

Afrika’dan, Asya’dan geçerdim.
Soluklanırdım Mezopotamya’da.
Rastlardım Nuh’a, Ağrı Dağı’nda.

Asma Bahçelerinde Babil’ in
Kan kırmızı şarapları içerdim,
Kan izlerini bulurdum Kabil’in.
Mısır’a sürerdim atımı sonra,
Nil Nehrinde konuk olurdum Firavunlara:
Siris, Osiris, Ra!
Seslerin resmini çizerdim duvarlara.
Do, Si, La, Sol, Fa, Mi, Re.
Ve yeni anlamlar biçimlere,
Üçgen, kare, daire.
Mavi, Sarı, Kırmızı...
Binlerce yıllık damgamızı
Vururdum Tarih’in yüreğine.

Ah, bir tek yitik sözcüğü bulsaydım eğer,
Çözülürdü dilimdeki düğümler.
Şimdi ne yapsam
Ne etsem
Nafile!
Yabancılaştım artık kendime bile
“Anadili giysisiymiş insan”ın.
Susa susa ben dilimi yitirdim.
Başka dillerden sözcükler giydim.

Şimdi ben,
Kırk odalı bir handa,
Kırk yamalı bir yorgan.
Şimdi ben,
Arapça anlayan,
Latince yazıp, Türkçe konuşan bir Pagan:
Anadilini unutup,
Yadırgı dillere tapan.

Bağışla beni Baba,
Bağışla, Anayurdum!
Adıge gibi yaşamıyorum ama,
Artık, Adıgece düşünüyorum.

Anadilimi örtün üstüme,
Anadilimi örtün!
Çıplağım,
Üşüyorum.

 


Yazan Ğogull Çetin Öner Adıgeceye çeviren ve seslendiren Fahri Huvaj

Анэдэлъхубзэ / Anadil https://diyane.kaffed.org/images/diyane/cetin_oner.png Diyane